Les 21 + 22:  LITERATUUR

 
 
 
Les 21:
To download the homework-file of lesson 21, click HERE.
  
 
 
Max Havelaar
 
 
 
 
 
Zijn veelbesproken boek
Het boek 'Max Havelaar' kan beschouwd worden als een van de hoogtepunten van onze literatuur.
 
 
 
 
Van speelse roman tot keiharde aanklacht
 
 
Max Havelaar was voor de schrijver "Multatuli" (Eduard Douwes Dekker) niets anders dan een keiharde aanklacht tegen de wantoestanden in Indië, die hijzelf van zo dichtbij had meegemaakt. Het fictieverhaal - waar Multatuli zijn lezers dus mee
wil lokken, om ze vervolgens met de afschuwelijke werkelijkheid te confronteren - draait om het personage Batavus Droogstoppel.
Hij is makelaar in koffie, een echt bestaand beroep in die tijd. Droogstoppel is amusant en hoogst irritant tegelijk.
Multatuli liet hem model staan voor alle uitzuigers en schijnheilige gelovigen van Nederland.
 
 
 
veelbesproken  -   much-discussed
beschouwen  -  to see, to look at, to envisage, to consider
het hoogtepunt  -  a high point, pinnacle, peak, climax, acme, highlight, zenith
de literatuur  -  literature
de schrijver  -  writer
niets anders dan  -  nothing else but
keihard, keiharde  -  rockhard
de aanklacht  -  accusation, complaint, charge
de wantoestand  -  deplorable situation, deplorable state
 
Indië  -  when Indonesia was a Dutch Colony, it was called 'Nederlands Indië'
(Indië was vanaf 1816 de gebruikte officiële benaming voor alle in de Indische Archipel door de Nederlandse staat gekoloniseerde gebieden die in de jaren twintig van de vorige eeuw de omvang kregen van het huidige Indonesië).
 
van zo dichtbij  -  so closely, from so close
meemaken  -  to experience, to share, to take part
de fictie  -  fiction
het fictieve verhaal / het fictie-verhaal  -  fictional story
lokken  -  to attract, to allure, to decoy, to bait
vervolgens  -  subsequently
afschuwelijk  -  horrible
de werkelijkheid  -  reality
confronteren met  -  to confront with
draaien om  -  to revolve
het personage  -  figure, fictional character, person
de makelaar  -  broker
de koffie  -  coffee
echt bestaand  -  really existing
het beroep  -  profession
amusant  -  amusing
irritant  -  irritating, annoying
tegelijk  -  at the same time
iemand model laten staan  -  to let someone be a model for
uitzuigers  -  vampires
schijnheilig  -  hypocritical
de gelovige  -  religious person


Sjaalman
 
Droogstoppel vertelt de lezer over zijn toevallige ontmoeting met een oud-klasgenoot, die hij 'Sjaalman' noemt. Sjaalman woont in armoede in Amsterdam, na te zijn teruggekeerd uit Nederlands-Indië.
Hij biedt Droogstoppel een grote stapel opstellen aan over uiteenlopende onderwerpen, met het verzoek ze uit te geven.
Droogstoppel is blij verrast als hij documenten over koffie aantreft in het pak, en besluit deze in een boek te verwerken.
Stern, de zoon van een Duitse relatie, helpt hem met het schrijven van de tekst.
Maar achter Droogstoppels rug om ontrolt zich helemaal geen verhaal over koffie.
Met behulp van Sjaalman schrijft Stern het verhaal over Max Havelaar, de heldhaftige assistent-bestuurder van Lebak, die samen met zijn vrouw Tine en zoontje Max in opstand komt tegen de onderdrukking van de Javaan.
Je hoort het al, Max Havelaar lijkt verdacht veel op Eduard Douwes Dekker en dus op Multatuli.
Alles wat Max meemaakt, is een weergave van Dekkers belevenissen.
Na het verhaal over Max Havelaar - dat door de bekrompen Droogstoppel nog een paar keer wordt onderbroken - is het tijd voor de grote confrontatie.
De schrijver laat Droogstoppel stikken in de koffie en ook de andere romanpersonages schuift hij aan de kant.
In een vlammend betoog worden de lezers met hun neus op dat ene, keiharde feit gedrukt: 'DE JAVAAN WORDT MISHANDELD!'.
Zijn laatste woorden richt Multatuli direct tot Koning Willem III, die als staatshoofd eindverantwoordelijk is voor alle misstanden.
 
toevallig, toevallige  -  coincidently, accidently, by chance
de ontmoeting  -  encounter
de klasgenoot  -  class-mate
de sjaal  -  scarf, shawl
de armoede  -  poverty
terugkeren (uit)  -  to return (from)
aanbieden  -  to offer
de stapel  -  pile
het opstel  -  essay, writing, article
uiteenlopend  -  different, varied
het verzoek  -  request
uitgeven  -  to publish
blij verrast  -  pleasantly surprised
het document  -  document
aantreffen  -  to find, to come across
het pak, het pakket  -  pachage
een relatie  -  relationship
achter zijn rug om / stiekem  - behind his back, slinky
zich ontrollen  -  to unroll, to unfurl
helemaal niet  -  not at all
helemaal geen  -  not at all 
met behulp van m.b.v.  -  with help from, aided by
heldhaftig  -  heroic
de assistent  -  assistant
de bestuurder  -  administrator, governor
in opstand komen tegen  -  to revolt, to rebel
de onderdrukking  -  oppression, repression,
je hoort het al...  -  already you can hear, already you can understand
hij lijkt verdacht veel op ...  -  he looks suspiciously much like ..
verdacht zijn  -  to be suspicious
lijken op  -  to look like, to resemble
meemaken  -  to experience, to go through, to be part of
de weergave  -  reproduction, rendition, graph, description, reflection, representation
de belevenis  -  experience
bekrompen  -  shortsighted, narrowminded
onderbreken  -  to interrupt
de confrontatie  -  confrontation
stikken  -  to choke
aan de kant schuiven  -  to put aside
een vlammend betoog  -  an ablaze argumentation
iemand met de neus op de feiten drukken  -  to act as a wake-up call for someone ("to put someone's nose on the facts")
mishandelen  -  to torment, to abuse, to distreat, to agonize
mishandeld worden  -  to be maltreated
richten tot  -  to address to
eindverantwoordelijk  -  responsible, accountable

 
 
 
 
 
 
 

 
De sluwe streek van Jacob van Lennep
 
In de wolken is Multatuli als hij te horen krijgt dat niemand minder dan de beroemde schrijver, advocaat en politicus Jacob van Lennep hem wil helpen met het vinden van een uitgever voor Max Havelaar.
Multatuli heeft zóveel vertrouwen in Van Lennep dat hij zelfs zonder aarzelen zijn auteursrecht aan hem overdraagt.
Wat zou hij hier later spijt van krijgen... Want Van Lennep gaat totaal aan de haal met de Havelaar.
Deels vanwege zijn vrees dat het boek een te grote invloed zal uitoefenen, verandert Van Lennep voluit geschreven plaatsnamen in puntjes en schrapt hij aanstootgevende passages.
Vervolgens laat hij het boek enkel verschijnen als een luxe uitgave van vier gulden (het weekloon van een arbeider), terwijl Multatuli zijn Havelaar juist schreef voor de massa.
Tot overmaat van ramp worden er slechts twintig exemplaren naar Indië verscheept.
Multatuli spant een rechtszaak aan, die hij verliest. Hij heeft zijn auteursrecht immers zelf weggegeven.
Pas vijftien jaar later kan Multatuli de verminkingen van Van Lennep herstellen.
 
sluw  -  sly
de streek  -  mean trick
in de wolken  -  in the clouds, delighted
te horen krijgen  -  to get to hear
niemand minder dan  -  none other than
beroemd  -  famous
de uitgever  -  publisher
zonder aarzelen  -  without hesitation
aarzelen  -  to hesitate
het auteursrecht  -  copyright
overdragen  -  to transfer, to convey, to carry
spijt krijgen van  -  to regret
aan de haal gaan met  -  to steal, to take over, to manipulate, to profiteer
deels  -  partly
vanwege  -  because
de vrees  -  fear
invloed uitoefenen op  -  to influence
veranderen  -  to change
voluit  -  fully, completely
uitschrijven  -  to write
schrappen  -  to scratch, to cross out
aanstootgevend  -  indecent, offensive
de passage  -  passage, wording
enkel laten verschijnen als een luxe uitgave  -  to publish it only as a luxury edition
het weekloon  -  weekly wage
de massa  -  mass
tot overmaat van ramp  -  and to make matters worse, to cap it all, to top it all, unfortunately
slechts  -  only
verschepen  -  to ship
een rechtszaak aanspannen  -  to mount a legal challenge, to pursue litigation, taking to court, taking legal procedures against, taking to trial, creating a lawsuit
verliezen  -  to loose
immers  -  indeed, surely, rather
de verminking  -  mutilation, violation
herstellen  -  to repair, to fix
 
 
 
 



 
De invloed van de Havelaar
 
Multatuli's schreeuw om rechtvaardigheid is inmiddels in 39 talen uitgebracht. Het boek is verfilmd, er zijn musicals en toneelstukken van gemaakt, er zijn straten en scholen naar vernoemd, en er zijn ontelbare boeken en artikelen over geschreven.
Kortom: Max Havelaar is een klassieker.
Dat zal allemaal wel, zou Multatuli nu denken, maar heeft Max Havelaar de wereld ook verbeterd?
Multatuli had destijds precies voor ogen wat hij met zijn boek wilde en zou bereiken: rehabilitatie voor hemzelf, afstraffing van het koloniale bestuur en bovenal hulp voor de Javaan.
Maar geen van de verwachtingen kwam uit.
Wél werd Multatuli op slag beroemd.
Wél ging er - zoals Tweede Kamerlid Van Hoëvell het uitdrukte - een 'rilling door het land'.
Maar intussen bleef Dekker berooid, en werd de Javaan verder mishandeld.
'De Havelaar werd gelezen, men hoorde mij. Helaas, horen is niet hetzelfde als luisteren!', schrijft Multatuli later verbitterd op.
Als wij weer even een sprong maken naar deze tijd, dan zijn er tóch mensen die beweren dat Max Havelaar heeft bijgedragen aan veranderingen in de wereld.
'The book that killed colonialism', schreef een journalist van The New York Times een paar jaar geleden.
 
 
 
schreeuw  -  cry
inmiddels  -  meanwhile, in the mean time
uitbrengen  -  to market
verfilmen  -  to film, to make a movie out of it
ontelbaar  -  uncountable, countless
de klassieker  -  classic
dat zal allemaal wel (zo zijn) -  it's probably all true, but
verbeteren  -  to improve
destijds  -  back then
voor ogen hebben  -  to keep in mind, to have one's mind on something
bereiken  -  to reach, to accomplish
de rehabilitatie  -  rehabilitation
de afstraffing  -  punishment
bovenal  -  first and foremost, above all
de verwachting komt uit (uitkomen)  -  the forecast came out
de wens komt uit (uitkomen)  -  the wish is fulfilled
op slag beroemd worden  -  become famous overnight, suddenly
de rilling -  quivering, vibration
intussen  -  in the meantime, meanwhile
berooid blijven  -  to remain miserable, needy, poor
horen  -  to hear
luisteren  -  to listen
verbitterd  -  embittered
een sprong maken in de tijd  -  to jump forward in time, to make a leap in time
 
 
 
 
 
 
Complete Woordenlijst 21.1 (graag 5 keer herhalen)
 
 
 
 
veelbesproken  -   much-discussed
beschouwen  -  to see, to look at, to envisage, to consider
het hoogtepunt  -  a high point, pinnacle, peak, climax, acme, highlight, zenith
de literatuur  -  literature
de schrijver  -  writer
niets anders dan  -  nothing else but
keihard, keiharde  -  rockhard
de aanklacht  -  accusation, complaint, charge
de wantoestand  -  deplorable situation, deplorable state
 
Indië  -  when Indonesia was a Dutch Colony, it was called 'Nederlands Indië'
(Indië was vanaf 1816 de gebruikte officiële benaming voor alle in de Indische Archipel door de Nederlandse staat gekoloniseerde gebieden die in de jaren twintig van de vorige eeuw de omvang kregen van het huidige Indonesië).
 
van zo dichtbij  -  so closely, from so close
meemaken  -  to experience, to share, to take part
de fictie  -  fiction
het fictieve verhaal / het fictie-verhaal  -  fictional story
lokken  -  to attract, to allure, to decoy, to bait
vervolgens  -  subsequently
afschuwelijk  -  horrible
de werkelijkheid  -  reality
confronteren met  -  to confront with
draaien om  -  to revolve
het personage  -  figure, fictional character, person
de makelaar  -  broker
de koffie  -  coffee
echt bestaand  -  really existing
het beroep  -  profession
amusant  -  amusing
irritant  -  irritating, annoying
tegelijk  -  at the same time
iemand model laten staan  -  to let someone be a model for
uitzuigers  -  vampires
schijnheilig  -  hypocritical
de gelovige  -  religious person
toevallig, toevallige  -  coincidently, accidently, by chance
de ontmoeting  -  encounter
de klasgenoot  -  class-mate
de sjaal  -  scarf, shawl
de armoede  -  poverty
terugkeren (uit)  -  to return (from)
aanbieden  -  to offer
de stapel  -  pile
het opstel  -  essay, writing, article
uiteenlopend  -  different, varied
het verzoek  -  request
uitgeven  -  to publish
blij verrast  -  pleasantly surprised
het document  -  document
aantreffen  -  to find, to come across
het pak, het pakket  -  pachage
een relatie  -  relationship
achter zijn rug om / stiekem  - behind his back, slinky
zich ontrollen  -  to unroll, to unfurl
helemaal niet  -  not at all
helemaal geen  -  not at all 
met behulp van m.b.v.  -  with help from, aided by
heldhaftig  -  heroic
de assistent  -  assistant
de bestuurder  -  administrator, governor
in opstand komen tegen  -  to revolt, to rebel
de onderdrukking  -  oppression, repression,
je hoort het al...  -  already you can hear, already you can understand
hij lijkt verdacht veel op ...  -  he looks suspiciously much like ..
verdacht zijn  -  to be suspicious
lijken op  -  to look like, to resemble
meemaken  -  to experience, to go through, to be part of
de weergave  -  reproduction, rendition, graph, description, reflection, representation
de belevenis  -  experience
bekrompen  -  shortsighted, narrowminded
onderbreken  -  to interrupt
de confrontatie  -  confrontation
stikken  -  to choke
aan de kant schuiven  -  to put aside
een vlammend betoog  -  an ablaze argumentation
iemand met de neus op de feiten drukken  -  to act as a wake-up call for someone ("to put someone's nose on the facts")
mishandelen  -  to torment, to abuse, to distreat, to agonize
mishandeld worden  -  to be maltreated
richten tot  -  to address to
eindverantwoordelijk  -  responsible, accountable
sluw  -  sly
de streek  -  mean trick
in de wolken  -  in the clouds, delighted
te horen krijgen  -  to get to hear
niemand minder dan  -  none other than
beroemd  -  famous
 
 

de uitgever  -  publisher
zonder aarzelen  -  without hesitation
aarzelen  -  to hesitate
het auteursrecht  -  copyright
overdragen  -  to transfer, to convey, to carry
spijt krijgen van  -  to regret
aan de haal gaan met  -  to steal, to take over, to manipulate, to profiteer
deels  -  partly
vanwege  -  because
de vrees  -  fear
invloed uitoefenen op  -  to influence
veranderen  -  to change
voluit  -  fully, completely
uitschrijven  -  to write
schrappen  -  to scratch, to cross out
aanstootgevend  -  indecent, offensive
de passage  -  passage, wording
enkel laten verschijnen als een luxe uitgave  -  to publish it only as a luxury edition
het weekloon  -  weekly wage
de massa  -  mass
tot overmaat van ramp  -  and to make matters worse, to cap it all, to top it all, unfortunately
slechts  -  only
verschepen  -  to ship
een rechtszaak aanspannen  -  to mount a legal challenge, to pursue litigation, taking to court, taking legal procedures against, taking to trial, creating a lawsuit
verliezen  -  to loose
immers  -  indeed, surely, rather
de verminking  -  mutilation, violation
herstellen  -  to repair, to fix
schreeuw  -  cry
inmiddels  -  meanwhile, in the mean time
uitbrengen  -  to market
verfilmen  -  to film, to make a movie out of it
ontelbaar  -  uncountable, countless
de klassieker  -  classic
dat zal allemaal wel (zo zijn) -  it's probably all true, but
verbeteren  -  to improve
destijds  -  back then
voor ogen hebben  -  to keep in mind, to have one's mind on something
bereiken  -  to reach, to accomplish
de rehabilitatie  -  rehabilitation
de afstraffing  -  punishment
bovenal  -  first and foremost, above all
de verwachting komt uit (uitkomen)  -  the forecast came out
de wens komt uit (uitkomen)  -  the wish is fulfilled
op slag beroemd worden  -  become famous overnight, suddenly
de rilling -  quivering, vibration
intussen  -  in the meantime, meanwhile
berooid blijven  -  to remain miserable, needy, poor
horen  -  to hear
luisteren  -  to listen
verbitterd  -  embittered
een sprong maken in de tijd  -  to jump forward in time, to make a leap in time
 
 
 
Huiswerk oefening 21.1

Multatuli dacht dat niemand naar hem luisterde. Nu, in de 21e eeuw, heeft elke supermarkt 'Max Havelaar'-artikelen
met een 'Fair Trade'-logo erop. Hij had heel veel moed en heeft een nog altijd actueel issue aangekaart.

1. Wat wil 'Multatuli' (Latin for: 'I suffered a lot') aankaarten met zijn boek?
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
2. Waarom is Jacob van Lennep zo gemeen?
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
 
 
 
 
 
 
Huiswerk oefening 21.2
 
Vul in:
1. Het boek is niets anders dan een keiharde ... (accusation, complaint, charge) tegen de wantoestanden in Indië
2. De schrijver wil zijn lezers mee ... (allure), om ze vervolgens met de ... (horrible) werkelijkheid te ... (confront).
3. Droogstoppel staat model voor alle uitzuigers en ... (hypocritical) gelovigen.
4. Sjaalman biedt Droogstoppel een grote ... (pile) opstellen aan over uiteenlopende ... (subjects), met het verzoek ze ... te ... (publish).
5. Echter, de documenten gaan niet over koffie, maar over de ... (heroic) Max Havelaar.
6. Multatuli heeft zóveel ... (trust) in Van Lennep dat hij zelfs ... (without hesitation) zijn auteursrecht aan hem overdraagt.
7. De hond ... ... .. ... het speelgoed van het kind. (steal)
8. Het is koud, er gaat een ... (quivering) door me heen.
9. Er is een scene uit de film ... (crossed out).
10. Eduard wilde ... (punishment) voor het lokale koloniale bestuur.
11. ... (Meanwhile) is het boek een klassieker.
12. Je hoort me wel, maar ... (listen) je ook naar me?
13. Doe niet zo ...! (narrow-minded)
 
 
 
Huiswerk oefening 21.3
 
 

 
Saidjah en Adinda
In Max Havelaar zit een prachtig en ontroerend liefdesverhaal.
Het verhaal verwoordt de gevolgen van de uitbuiting van de lokale arme bevolking heel schrijnend.
 
 
 
 

Beantwoord onderstaande vragen:
 
Wat is uw lievelingsboek of lievelingsfragment?
.........................................................................
.........................................................................
 
 
Waar gaat het over?
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
.........................................................................
 
 
Waarom vindt u het zo mooi?
.........................................................................
.........................................................................
 
 
 
WEBCAM SESSION LESSON 21:
1) Tell me about everything you learned in lesson 21.
2) We will go through your homework and I will explain you the difficult parts.

 
 ***
 
 
Les 22:
To download the homework-file of lesson 22, click HERE.
  
 
Huiswerk oefening 22.1
 
Vertaal een stuk van een boek. U mag het boek zelf kiezen.
Probeer zo'n 20 zinnen te vertalen.
Tijdens het webcammen kunt u me dit stuk voorlezen.
Kunt u me ook vertellen wat ervoor en erna gebeurt?
 
 
TEKST 2 
 
Practical business:
 
 
Please read this article about the directness of Dutch people:
 
Dealing with Dutch Directness: disconnect or connect?
September 12, 2014 Expat Life, by Cara Crisler
 
Did you catch the tongue-in-cheek article, "10 ways to fit into Dutch society” (posted 3 June, 2014 on expatsHaarlem), written by Simon Woolcot (a.k.a. Amsterdam Shallow Man)?
I was entertained for sure, which I imagine was the whole point. 
 
I also realized that some of us could possibly use some more tangible, serious tools when dealing with the Dutch, especially their tendency to be upright and direct about what is on their mind.
Where I grew up (the Southern U.S.), people are trained at an early age to "not say anything if you don’t have something nice to say.”
You can imagine the cultural shock I experienced when I first came to the Netherlands.
I just couldn’t easily accept or adapt to the bizarre (to me) behavior of speaking openly and directly about their perspective, opinions, judgments, analysis, etc.
 
It was a lot to take in, not only because I wasn’t used to this kind of transparency (I myself judged to be brazenly rude at first), but also because I was an insecure mother of two rambunctious young children. So I received plenty of advice, mostly from older women wherever I went in public. I figured they could sense my fear and enjoyed putting me through hell. Or something like that.
 
So this story (and others I made up about "being unfairly judged”) was somewhat paralyzing to me for a while. I went out in public as little as possible in order to avoid the Dutch directness which I had come to utterly dread.
I didn’t know what to DO with it, how to respond, how to stop my story-making brain from running loose and feeling more insecure.
 
The ironic thing is that my behavior of avoiding social situations served as a barrier to my own goal of connection, expanding my social life and community!
 
At one point, I started a new career as a coach and communication trainer, with a heavy focus on the Nonviolent Communication model.
Among the many useful things I have learned, I now know how to transform judgment into connection.
 
Here are the two key steps I use, followed by an example:When I hear someone express what I perceive as a judgment, I do two things:
 
1.    I tell myself I did NOTHING wrong (if I believe I did, I’m likely to feel defensive and disconnect)
2.    I get curious – seize the opportunity to connect to what’s important to him/her by asking questions.
 
Dutch person:"What are you Americans thinking with all of your ‘right to bear arms’ nonsense – don’t you see too many innocent people are getting killed?”
Curious me:(I think to myself, "this is not about me – I’ve done nothing wrong.”)
"Are you concerned about the safety of Americans and wish that circumstances around gun control in the U.S. could be different?”
 
[Note:  Defensive me would more likely spout off: "We don’t all agree that guns should be so readily accessible!” So even though there is likely agreement between us, we experience little or no connection because of the words/tone we chose to express ourselves.]
 
So, in my experience, curiosity is something like the opposite of judgment. Asking questions invites people to slow down and explore why they say what they say and they experience being seen, heard and understood. Very empathic, connecting stuff.
 
 
 
Webcam exercise 22:
 
1) Vertel me in het Nederlands over de directheid van (veel) Nederlandse mensen.
Wat wordt bedoeld met 'directheid'van Nederlanders?
Vindt u de Nederlanders (te) direct?
 
Heeft u dit zelf als prettig of als vervelend ervaren?
 
Wat geeft de schrijfster Cara Crisler uit Amerika als tip?
 
Geef 3 voorbeelden over hoe u zou reageren als iemand iets (te) eerlijk tegen u zegt.
Vindt u de tip van Carla een goede tip?
Hoe wordt directheid in uw land van oorsprong gewaardeerd?
 
 
 
2) Interview a Dutch person, doesn't matter who.
Tell me what are his / her favourite book(s) and tell me what's the book about.
 


 
Disclaimer: Texts are used for learning words and learning grammar in specific fields of knowledge.
These texts are for learning purposes and do not necessarily express a common or personal opinion.